स्वयंभू स्तोत्र- रचियता - आचार्य समन्तभद्र स्वामी
स्वयंभू स्तोत्र- रचियता - आचार्य समन्तभद्र स्वामी
श्री आदिनाथ जिन स्तुति
स्वयम्भुवां भूत- हितेन भूतले,
समञ्जस-ज्ञान-विभूति - चक्षुषा ।
विराजितं येन विधुन्वता तमः,
क्षपाकरेणेव गुणौत्करैः करैः ॥ १ ॥
प्रजापतिर्यः प्रथमं जिजीविषूः,
शशास कृष्यादिषु कर्मसु प्रजाः ।
प्रबुद्धतत्त्वः पुनरद्भुतोदयो,
ममत्वतो निर्विविदे विदांवरः ॥ २ ॥
विहाय यः सागर-वारि-वाससं,
वधूमिवेमां वसुधा-वधूं सतीम् ।
मुमुक्षुरिक्ष्वाकु कुलादिरात्मवान्,
प्रभुः प्रवव्राज सहिष्णुरच्युतः ॥३ ॥
स्व-दोष -मूलं स्व-समाधि- तेजसा,
निनाय यो निर्दय - भस्मसात्क्रियाम् ।
जगाद तत्त्वं जगतेऽर्थिनेऽञ्जसा,
बभूव च ब्रह्म-पदामृतेश्वरः ॥४ ॥
स विश्व - चक्षुर्वष भोऽर्चितः सतां,
समग्र-विद्याऽऽत्म-वपुर्निरञ्जनः ।
पुनातु चेतो मम नाभि-नन्दनो,
जिनोऽजित - दुल्लक- वादि-शासनः ॥५ ॥
श्री अजितनाथ जिन-स्तुति
यस्य प्रभावात् त्रिदिव- च्युतस्य
क्रीडास्वपि क्षीबमुखाऽरविन्दः,
अजेय-शक्तिर्भुवि बन्धु-वर्ग-
श्चकार नामाऽजित इत्यबन्ध्यम् ॥ ६ ॥
अद्याऽपि यस्याऽजितशासनस्य
सतां प्रणेतुः प्रतिमङ्गलार्थम् ।
प्रगृह्यते नाम परम- पवित्रं
स्वसिद्धि-कामेन जनेन लोके ॥ ७ ॥
यः प्रादुरासीत्प्रभु-शक्ति- भूम्ना
भव्याऽऽशयालीन- कलङ्क- शान्त्यै ।
महामुनिर्मुक्त- घनोपदेहो
यथाऽरविन्दाऽभ्युदयाय भास्वान् ॥८ ॥
येन प्रणीतं पृथु धर्म-तीर्थं
ज्येष्ठं जनाः प्राप्य जयन्ति दुःखम् ।
गाङ्गं हृदं चन्दन- पङ्क- शीतं
गज-प्रवेका इव धर्म-तप्ताः ॥ ९ ॥
स ब्रह्मनिष्ठः सम- मित्र - शत्रु-
विद्या - विनिर्वान्त-कषाय- दोषः ।
लब्धात्मलक्ष्मीरजितोऽजितात्मा
जिन श्रियं मे भगवान् विधत्ताम् ॥१० ॥
श्री शम्भवनाथ जिन स्तुति
त्वं शम्भवः सम्भव- तर्ष - रोगैः
सन्तप्यमानस्य जनस्य लोके ।
आसीरिहाऽऽकस्मिक एव वैद्यो
वैद्यो यथाऽनाथरुजां प्रशान्त्यै ॥ ११ ॥
अनित्यमत्राणमहंक्रियाभिः
प्रसक्त-मिथ्याऽध्यवसाय - दोषम् ।
इदं जगज्जन्म-जराऽन्तकार्तं
निरञ्जनां शान्तिमजीगमस्त्वम् ॥१२ ॥
शतहृदोन्मेष - चलं हि सौख्यं
तृष्णामयाऽप्यायन-मात्र- हेतुः ।
तृष्णाभिवृद्धिश्च तपत्यजस्त्रं
तापस्तदायासयतीत्यवादीः ॥ १३ ॥
बन्धश्च मोक्षश्च तयोश्च हेतू
बद्धश्च मुक्तश्च फलं च मुक्तेः ।
स्याद्वादिनो नाथ! तवैव युक्तं
नैकान्तदृष्टेस्त्वमतोऽसि शास्ता ॥ १४ ॥
शक्रोऽप्यशक्तस्तव पुण्यकीर्तेः
स्तुत्यां प्रवृत्तः किमु मादृशोऽज्ञः ।
तथाऽपि भक्त्या स्तुत-पाद-पद्मो
ममार्य ! देयाः शिवतातिमुच्चैः ॥ १५ ॥
श्री अभिनन्दननाथ जिन स्तुति
गुणाऽभिनन्दादभिनन्दनो भवान्
दया-वधूं क्षान्ति - सखीमशिश्रियत् ।
समाधि–तन्त्रस्तदुपोपपत्तये
द्वयेन नैर्ग्रन्थ्य-गुणेन चाऽयुजत् ॥ १६ ॥
अचेतने तत्कृत-बन्धजेऽपि च
ममेदमित्याभिनिवेशिक ग्रहात् ।
प्रभंगुरे स्थावर - निश्चयेन च
क्षतं जगत्तत्त्वमजिग्रहद्भवान् ॥ १७ ॥
क्षुदादि-दुःख- प्रतिकारतः स्थिति-
र्न चेन्द्रियार्थ–प्रभवाऽल्प- सौख्यतः ।
ततो गुणो नास्ति च देह देहिनो-
रितीदमित्थं भगवान् व्यजिज्ञपत् ॥ १८ ॥
जनोऽतिलोप्यनुबन्धदोषतो
भयादकार्येष्विह न प्रवर्तते ।
इहाऽप्यमुत्राऽप्यनुबन्धदोषवित्
कथं सुखे संसजतीति चाऽब्रवीत् ॥ १९ ॥
स चानुबन्धोऽस्य जनस्य तापकृत्
तृषोऽभिवृद्धि: सुखतो न च स्थितिः ।
इति प्रभो ! लोक-हितं यतो मतं
ततो भवानेव गतिः सतां मतः ॥ २०॥
श्री सुमतिनाथ जिन - स्तुति
अन्वर्थसंज्ञः सुमतिर्मुनिस्त्वं,
स्वयं मतं येन सुयुक्ति- नीतम् ।
यतश्च शेषेषु मतेषु नास्ति,
सर्व-क्रिया- कारक-तत्त्व-सिद्धिः ॥२१॥
अनेकमेकं च तदेव तत्त्वं,
भेदाऽन्वयज्ञानमिदं हि सत्यम् ।
मृषोपचारोऽन्यतरस्य लोपे,
तच्छेषलोपोऽपि ततोऽनुपाख्यम् ॥२२॥
सतः कथञ्चित्तदसत्त्व - शक्तिः,
खे नास्ति पुष्पं तरुषु प्रसिद्धम् ।
सर्व-स्वभाव- च्युतमप्रमाणं,
स्व- वाग्विरुद्धं तव दृष्टितोऽन्यत् ॥२३॥
न सर्वथा नित्यमुदेत्यपैति,
न च क्रिया-कारकमंत्र युक्तम् ।
नैवाऽसतो जन्म सतो न नाशो,
दीपस्तमः पुद्गलभावतोऽस्ति ॥२४॥
विधिर्निषेधश्च कथञ्चिदिष्टौ,
विवक्षया मुख्य-गुण-व्यवस्था ।
इति प्रणीतिः सुमतेस्तवेयं,
मति - प्रवेकः स्तुवतोऽस्ति नाथ ! ॥ २५ ॥
श्री पद्मप्रभ जिन स्तुति
पद्मप्रभः पद्म- पलाश-लेश्य:,
पद्मालयाऽऽ लिङ्गितचारुमूर्तिः ।
बभौ भवान् भव्य - पयोरुहाणां,
पद्माकराणामिव पद्मबन्धुः ॥२६ ॥
बभार पद्मां च सरस्वतीं च
भवान् पुरस्तात्प्रतिमुक्तिलक्ष्म्याः ।
सरस्वतीमेव समग्र-शोभां
सर्वज्ञ- लक्ष्मीज्वलितां विमुक्तः ॥ २७॥
शरीर-रश्मि- प्रसरः प्रभोस्ते
बालार्क- रश्मिच्छविराऽऽलिलेप ।
नराSमराऽऽकीर्ण-सभां प्रभा वां
शैलस्य पद्माभमणेः स्वसानुम् ॥ २८ ॥
नभस्तलं पल्लवयन्निव त्वं
सहस्रपत्राऽम्बुज- गर्भचारै: ।
पदाऽम्बुजैः पातित- मार-दर्पो
भूमौ प्रजानां विजहर्थ भूत्यै ॥ २९ ॥
गुणाम्बुधेर्विप्रुषमप्यजस्य
नाऽऽखंडलः स्तोतुमलं तवर्षेः ।
प्रागेव मादृक्किमुताऽतिभक्ति-
म बालमालापयतीदमित्थम् ॥ ३० ॥
श्री सुपार्श्वनाथ जिन - स्तुति
स्वाथ्यं यदात्यन्तिकमेष पुंसां,
स्वार्थो न भोगः परिभंगुरात्मा ।
तृषोऽनुषंगान्न च तापशान्ति-
रितीदमाख्यद्भगवान् सुपार्श्वः ॥३१ ॥
अजङ्गगमं जङ्गम-नेय- यन्त्रं,
यथा तथा जीव- धृतं शरीरम् ।
बीभत्सु पूति क्षयि तापकं च,
स्नेहो वृथाऽत्रेति हितं त्वमाख्यः ॥३२ ॥
अलंघ्यशक्तिर्भवितव्यतेयं,
हेतु-द्वयाऽऽविष्कृत-कार्य-लिङ्गा ।
अनीश्वरो जन्तुरहंक्रियार्त्तः,
संहत्य कार्येष्विति साध्ववादीः ॥३३॥
बिभेति मृत्योर्न ततोऽस्ति मोक्षो,
नित्य शिवं वाञ्छति नाऽस्य लाभः ।
तथाऽपि बालो भय-काम- वश्यो,
वृथा स्वयं तप्यत इत्यवादीः ॥३४॥
सर्वस्य तत्त्वस्य भवान् प्रमाता,
मातेव बालस्य हितानुशास्ता ।
गुणाऽवलोकस्य जनस्य नेता,
मयाऽपि भक्त्या परिणयतेऽद्य ॥ ३५ ॥
श्री चन्दप्रभ जिन - स्तुति
चन्द्रप्रभं चन्द्र- मरीचि - गौरं
चन्द्रं द्वितीयं जगतीव कान्तम् ।
वन्देऽभिवन्द्यं महतामृषीन्द्रं
जिनं जित-स्वान्त-कषाय-बन्धम् ॥३६ ॥
यस्याङ्ग- लक्ष्मी-परिवेश-भिन्नं
तमस्तमोरेरिव रश्मिभिन्नम् ।
ननाश बाह्यं बहु मानसं च
ध्यान- प्रदीपाऽतिशयेन भिन्नम ॥३७॥
स्व-पक्ष - सौस्थित्य-मदाऽवलिप्ता
वाक्सिंह-नादैर्विमदा बभूवुः ।
प्रवादिनो यस्य मदार्द्रगण्डा
गजा यथा केसरिणो निनादैः ॥३८ ॥
यः सर्व- लोके परमेष्ठितायाः
पदं बभूवाऽद्भुत - कर्मतेजाः ।
अनन्त-धामाऽक्षर- विश्वचक्षुः
समन्तदुःख-क्षय- शासनश्च ॥३९॥
स चन्द्रमा भव्य-कुमुद्वतीनां
विपन्न-दोषाऽभ्र- कलङ्क-लेपः ।
व्याकोश-वाङ्-न्याय-मयूख-मालः
पूयात्पवित्रो भगवान्मनो मे ॥ ४० ॥
श्री सुविधिनाथ जिन-स्तुति
एकान्तदृष्टि-प्रतिषेधि तत्त्वं
प्रमाण- सिद्धं तदतत्स्वभावम् ।
त्वया प्रणीतं सुविधे ! स्वधाम्ना
नैतत्समालीढ- पदं त्वदन्यैः ॥ ४१ ॥
तदेव च स्यान्न तदेव च स्यात्
तथाप्रतीतेस्तव तत्कथञ्चित् ।
नाऽत्यन्तमन्यत्वमनन्यता च
विधेर्निषेधस्य च शून्य- दोषात् ॥४२ ॥
नित्यं तदेवेदमिति प्रतीते -
र्न नित्यमन्यत् प्रतिपत्ति- सिद्धेः ।
न तद्विरुद्धं बहिरन्तरङ्ग -
निमित्त- नैमित्तिक- योगतस्ते ॥ ४३ ॥
अनेकमेकं च पदस्य वाच्यं
वृक्षा इति प्रत्ययवत्प्रकृत्या ।
आकांक्षिणः स्यादिति वै निपातो
गुणाऽनपेक्षं नियमेऽपवादः ॥ ४४ ॥
गुण- प्रधानार्थमिदं हि वाक्यं
जिनस्य ते तद् द्विषतामपथ्यम् ।
ततोऽभिवन्द्यं जगदीश्वराणां
ममाऽपि साधोस्तव पादपद्मम् ॥ ४५ ॥
श्री शीतलनाथ जिन स्तुति
न शीतलाश्चन्दनचन्द्ररश्मयो
न गाङ्गमम्भो न च हारयष्टयः ।
यथा मुनेस्तेऽनघवाक्य- रश्मयः
शमाम्बुगर्भाः शिशिरा विपश्चिताम् ॥४६ ॥
सुखाऽभिलाषाऽनल- दाह-मूर्च्छितं
मनो निजं ज्ञानमयाऽमृताम्बुभिः ।
व्यदिध्यपस्त्वं विष- दाह-मोहितं
यथा भिषग्मन्त्र- गुणैः स्व-विग्रहम् ॥४७॥
स्व- जीविते काम-सुखे च तृष्णया
दिवा श्रमार्त्ता निशि शेरते प्रजाः ।
त्वमार्य ! नक्तं-दिवमप्रमत्तवा-
नजागरेवाऽऽत्म-विशुद्ध-वर्त्मनि ॥४८ ॥
अपत्य - वित्तोत्तर- लोक- तृष्णया
तपस्विनः केचन कर्म कुर्वते ।
भवन्पुनर्जन्म - जरा - जिहासया
त्रयीं प्रवृत्तिं समधीरवारुणत् ॥४९ ॥
त्वमुत्तम- ज्यातिरजः क्व निर्वृतः
क्व ते परे बुद्धि-लवोद्धव-क्षताः ।
ततः स्वनिः श्रेयस - भावनापरै-
बुध- प्रवेकैर्जिन ! शीतलेड्यसे ॥५०॥
श्री श्रेयांसनाथ जिन स्तुति
श्रेयान् जिनः श्रेयसि वर्त्मनीमाः
श्रेयः प्रजाः शासदजेयवाक्यः ।
भवांश्चकाशे भुवनत्रयेऽस्मि-
नेको यथा वीत- घनो विवस्वान् ॥५१ ॥
विधिर्विषक्त-प्रतिषेधरूपः
प्रमाणमत्राऽन्यतरत्प्रधानम् ।
गुणो परो मुख्य नियामहेतु-
र्नयः दृष्टान्तसमर्थनस्ते ॥५२॥
विवक्षितो मुख्य इतीष्यतेऽन्यो
गुणोऽविवक्षो न निरात्मकस्ते ।
तथाऽरिमित्राऽनुभयादिशक्ति
द्वयाऽवधेः कार्यकरं हि वस्तु ॥५३ ॥
दृष्टान्त-सिद्धावुभयोर्विवादे
साध्यं प्रसिद्ध्येन्न तु तादृगस्ति ।
यत्सर्वथैकान्त- नियामि दृष्टं
त्वदीय- दृष्टिर्विभवत्यशेषे ॥ ५४ ॥
एकान्त-दृष्टि-प्रतिषेध-सिद्धि-
न्यायेषुभिर्मोहरिपुं निरस्य ।
असि स्म कैवल्य-विभूति-सम्राट्
ततस्त्वमर्हन्नसि मे स्तवाऽर्हः ॥५५ ॥
श्री वासुपूज्य जिन - स्तुति
शिवासुपूज्योऽभ्युदय-क्रियासु
त्वं वासुपूज्यस्त्रिदशेन्द्र- पूज्यः ।
मयाऽपि पूज्योऽल्प-धिया मुनीन्द्र !
दीपार्चिषा किं तपनो न पूज्यः ॥५६ ॥
न पूजयाऽर्थस्त्वयि वीतरागे
न निन्दया नाथ ! विवान्त-वैरे ।
तथाऽपि ते पुण्य-गुण-स्मृतिर्नः
पुनाति चित्तं दुरिताञ्जनेभ्यः ॥५७॥
पूज्यं जिनं त्वाऽर्चयतो जनस्य
सावद्य - लेशो बहु- पुण्य- राशौ ।
दोषाय नाऽलं कणिका विषस्य
न दूषिका शीत- शिवाऽम्बुराशौ ॥५८ ॥
यद्वस्तु बाह्यं गुण-दोष-सूते -
निमित्तमभ्यन्तर- मूलहेतोः ।
अध्यात्म-वृत्तस्य तदङ्गभूत-
मभ्यन्तरं केवलमप्यलं ते ॥५९ ॥
बाह्येतरोपाधि- समग्रतेयं
कार्येषु ते द्रव्यगतः स्वभावः ।
नैवाऽन्यथा मोक्ष-विधिश्च पुंसां
तेनाभिवन्द्यस्त्वमृषिर्बुधानाम् ॥६०॥
श्री विमलनाथ जिन स्तुति
य एव नित्य-क्षणिकादयो नया
मिथोऽनपेक्षा: स्व-पर-प्रणाशिनः ।
त एव तत्त्वं विमलस्य ते मुनेः
परस्परेक्षा स्व- परोपकारिणः ॥ ६१ ॥
यथैकशः कारकमर्थ-सिद्धये
समीक्ष्य शेषं स्व-सहाय-कारकम् ।
तथैव सामान्य- विशेष - मातृका
नयास्तवेष्टा गुण- मुख्य-कल्पतः ॥६२॥
परस्परेक्षाऽन्वय-भेद-लिङ्गतः
प्रसिद्ध- सामान्य-विशेषयोस्तव ।
समग्रताऽस्ति स्व- पराऽवभासकं
यथा प्रमाणं भुवि बुद्धि-लक्षणम् ॥६३॥
विशेष्य- वाच्यस्य विशेषणं वचो
यतो विशेष्यं विनियम्यते च यत् ।
तयोश्च सामान्यमतिप्रसज्यते
विवक्षितात्स्यादितितेऽन्यवर्जनम् ॥६४॥
नयास्तव स्यात्पद-सत्य-लाञ्छिता
रसोपविद्धा इव लोह - धातवः ।
भवन्त्यभिप्रेत- गुणा यतस्ततो
भवन्तमार्याः प्रणता हितैषिणः ॥ ६५ ॥
अनन्तनाथ जिन-स्तुति
अनन्त-दोषाऽऽशय-विग्रहो ग्रहो
विषङ्गवान्मोह - मयश्चिरं हृदि ।
यतो जितस्तत्त्वरुचौ प्रसीदता
त्वया ततोऽभूर्भगवाननन्तजित् ॥६६ ॥
कषाय-नाम्नां द्विषतां प्रमाथिना-
मशेषयन्नाम भवानशेषवित् ।
विशोषणं मन्मथ- दुर्मदाऽऽमयं
समाधि-भैषज्य-गुणैर्व्यलीनयत ॥६७॥
परिश्रमाऽम्बुर्भय-वीचि - मालिनी
त्वया स्वतृष्णा - सरिदाऽऽर्य ! शोषिता ।
असङ्ग-धर्मार्क- गभस्ति- तेजसा
परं ततो निर्वृति-धाम तावकम् ॥६८ ॥
सुहृत्त्वयि श्री - सुभगत्वमश्नुते
द्विषंस्त्वयि प्रत्ययवत् प्रलीयते ।
भवानुदासीनतमस्तयोरपि
प्रभो ! परं चित्रमिदं तवेहितम् ॥६९ ॥
त्वमीदृशस्तादृश इत्ययं मम
प्रलाप-लेशोऽल्प-मतेर्महामुने!
अशेष- माहात्म्यमनीरयन्नपि
शिवाय संस्पर्श इवाऽमृताम्बुधेः ॥७०॥
श्री धर्मनाथ जिन - स्तुति
धर्म-तीर्थमनघं प्रवर्तयन्
धर्म इत्यनुमतः सतां भवान् ।
कर्म-कक्षमदहत्तपोऽग्निभिः
शर्म शाश्वतमवाप शङ्करः ॥७१ ॥
देव-मानव- निकाय-सत्तमै-
रेजिषे परिवृतो वृतो बुधैः ।
तारका-परिवृतोऽतिपुष्कलो
व्यमनीव शश- लाञ्छनोऽमलः ॥७२॥
प्रातिहार्य - विभवैः परिष्कृतो
देहतोऽपि विरतो भवानभूत् ।
मोक्षमार्गमशिषन्नरामरान्
नाऽपि शासन- फलैषणाऽऽतुरः ॥७३॥
काय - वाक्य- मनसां प्रवृत्तयो
नाऽभवस्तव मुनेश्चिकीर्षया ।
नाऽसमीक्ष्य भवतः प्रवृत्तयो
धीर! तावकमचिन्त्यमीहितम् ॥७४॥
मानुषीं प्रकृतिमभ्यतीतवान्
देवतास्वपि च देवता यतः ।
तेन नाथ ! परमाऽसि देवता
श्रेयसे जिनवृष! प्रसीद नः ॥७५॥
श्री शान्तिनाथ जिन-स्तुति
विधाय रक्षां परतः प्रजानां
राजां चिरं योऽप्रतिम- प्रतापः ।
व्यधात्पुरस्तात्स्वत एव शान्ति-
मुनिर्दया- मूर्तिरिवाऽघशान्तिम् ॥७६ ॥
चक्रेण यः शत्रु-भयङ्करेण
जित्वा नृपः सर्व- नरेन्द्र- चक्रम् ।
समाधि-चक्रेण पुनर्जिगाय
महोदयो दुर्जय-मोह- चक्रम् ॥७७॥
राज- श्रिया राजसु राज - सिंहो
रराज यो राज- सुभोग-तन्त्रः ।
आर्हन्त्य-लक्ष्म्या पुनरात्म-तन्त्रो
देवा सुरोदार - सभे रराज ॥७८॥
यस्मिन्नभूद्राजनि राज- चक्रं
मुनौ दया- दीधिति-धर्म- चक्रम् ।
पूज्ये मुहुः प्राञ्जलि देव-चक्रं
ध्यानोन्मुखे ध्वंसि कृतान्त - चक्रम् ॥७९ ॥
स्वदोष - शान्त्या विहिताऽऽत्मशान्तिः
शान्तेर्विधाता शरणं गतानाम् ।
भूयाद्भव-क्लेश- भयोपशान्त्यै
शान्तिर्जिनो मे भगवान् शरण्यः ॥८०॥
श्री कुन्थुनाथ जिन स्तुति
कुन्थु-प्रभृत्यखिल - सत्त्व- दयैकतानः
कुन्थुर्जिनो ज्वर - जरा - मरणोपशान्त्यै ।
त्वं धर्म- चक्रमिह वर्तयसि स्म भूत्यै
भूत्वा पुरा क्षितिपतीश्वर - चक्रपाणिः ॥ ८१ ॥
तृष्णाऽर्चिषः परिदहन्ति न शान्तिरासा-
मिष्टेन्द्रियार्थ - विभवैः परिवृद्धिरेव ।
स्थित्यैव काय- परिताप-हरं निमित्त-
मित्यात्मवान् विषय-सौख्य-पराङ्मुखोऽभूत् ॥८२ ॥
बाह्यं तपः परम- दुश्चरमाचरस्त्व-
माध्यात्मिकस्य तपस:परिबृंहणार्थम् ।
ध्यानं निरस्य कलुष-द्वयमुत्तरस्मिन्
ध्यान - द्वये ववृतिषेऽतिशयोपपन्ने ॥ ८३ ॥
हुत्वा स्व-कर्म- कटुक - प्रकृतीश्चतस्रो
रत्नत्रयाऽतिशय - तेजसि जात-वीर्यः ।
बभ्राजिषे सकल - वेद-विधेर्विनेता
व्यभ्रे यथा वियति दीप्त-रुचिर्विवस्वान् ॥८४ ॥
यस्मान्मुनीन्द्र ! तव लोक-पितामहाद्या
विद्या विभूति कणिकामपि नाप्नुवन्ति ।
तस्माद्भवन्तमजमप्रतिमेयमार्याः
स्तुत्यं स्तुवन्ति सुधियः स्व- हितैकतानाः ॥८५ ॥
श्री अरनाथ जिन - स्तुति
गुण- स्तोकं सदुल्लङ्घ्य तद्बहुत्व - कथा स्तुतिः ।
आनन्त्यात्ते गुणा वक्तुमशक्यास्त्वयि सा कथम् ॥८६ ॥
तथाऽपि ते मुनीन्द्रस्य यतो नामाऽपि कीर्तितम् ।
पुनाति पुण्य - कीर्तेर्नस्ततो ब्रूयाम किञ्चन ॥८७॥
लक्ष्मी-विभव - सर्वस्वं मुमुक्षोश्चक्र- लाञ्छनम्।
साम्राज्यं सार्वभौमं ते जरत्तृणमिवाऽभवत् ॥८८ ॥
तव रूपस्य सौन्दर्यं दृष्ट्वा तृप्तिमनापिवान् ।
द्वयक्षः शक्रः सहस्राक्षो बभूव बहु - विस्मयः ॥८९ ॥
मोहरूपो रिपुः पापः कषाय- भट-साधनः ।
दृष्टि- संविदुपेक्षाऽस्त्रैस्त्वया धीर ! पराजितः ॥ ९० ॥
कन्दर्पस्योद्धर दर्प स्त्रैलोक्य- विजयार्जितः ।
हे पयामास तं धीरे त्वयि प्रतिहतोदयः ॥ ९१ ॥
आयत्यां च तदात्वे च दुःख- योनिर्दुरुत्तरा ।
तृष्णा नदी त्वयोत्तीर्णा विद्या- नावा विविक्तया ॥९२ ॥
अन्तकः क्रन्दको नृणां जन्म- ज्वर - सखः सदा ।
त्वामन्तकाऽन्तकं प्राप्य व्यावृत्तः काम-कारतः ॥९३॥
भूषा - वेषाऽऽयुध- त्यागि विद्या- दम - दया- परम् ।
रूपमेव तवाऽऽचष्टे धीर ! दोष-विनिग्रहम् ॥९४ ॥
समन्ततोऽङ्ग भासां ते परिवेषेण भूयसा ।
तमो बाह्यमपाकीर्णमध्यात्मं ध्यान तेजसा ॥९५ ॥
सर्वज्ञ - ज्योतिषोद्भूतस्तावको महिमोदयः ।
कं न कुर्यात्प्रणम्रं ते सत्त्वं नाथ! सचेतनम् ॥९६ ॥
तव वागमृतं श्रीमत्सर्व- भाषा - स्वभावकम् ।
प्रीणयत्यमृतं यद्वत्प्राणिनो व्यापि संसदि ॥ ९७ ॥
अनेकान्तात्मदृष्टिस्ते सती शून्यो विपर्ययः ।
ततः सर्वं मृषोक्तं स्यात्तदयुक्तं स्वघाततः ॥९८ ॥
ये पर - स्खलितोन्निद्राः स्व-दोषेभ- निमीलनाः ।
तपस्विनस्ते किं कुर्युरपात्रं त्वन्मत- श्रियः ॥ ९९ ॥
ते तं स्वघातिनं दोषं शमीकर्तुमनीश्वराः ।
त्वद्विषः स्वहनो बालास्तत्त्वाऽवक्तव्यतां श्रिताः ॥ १०० ॥
सदेक-नित्य-वक्तव्यास्तद्विपक्षाश्च ये नयाः ।
सर्वथेति प्रदुष्यन्ति पुष्यन्ति स्यादितीह ते ॥ १०१ ॥
सर्वथा नियम- त्यागी यथादृष्ट मपेक्षकः ।
स्याच्छब्दस्तावके न्याये नान्येषामात्मविद्विषाम् ॥ १०२ ॥
अनेकान्तोप्यनेकान्तः प्रमाण-नय-साधनः ।
अनेकान्तः प्रमाणात्ते तदेकान्तोऽर्पितान्नयात् ॥ १०३ ॥
इति निरुपम - युक्त-शासनः
प्रिय-हित-योग-गुणाऽनुशासनः ।
अर-जिन ! दम-तीर्थ-नायक-
स्त्वमिव सतां प्रतिबोधनाय कः ? ॥ १०४॥
मति-गुण- विभवानुरूपत-
स्त्वयि - वरदाऽऽगम-दृष्टिरूपतः ।
गुण-कृषमपि किञ्चनोदितं
मम भवताद् दुरितासनोदितम् ॥१०५ ॥
श्री मल्लिनाथ जिन - स्तुति
यस्य महर्षेः सकल-पदार्थ-
प्रत्यवबोधः समजनि साक्षात् ।
साऽमर - मर्त्यं जगदपि सर्वं
प्राञ्जलि भूत्वा प्रणिपतति स्म ॥१०६ ॥
यस्य च मूर्तिः कनकमयीव
स्व- स्फुरदाभा - कृत- परिवेषा ।
वागपि तत्त्वं कथयितुकामा
स्यात्पद-पूर्वा रमयति साधून् ॥ १०७ ॥
यस्य पुरस्ताद्विगलित-माना
न प्रतितीर्थ्या भुवि विवदन्ते ।
भूरपि रम्या प्रतिपदमासी-
ञ्जात-विकोशाम्बुज- मृदु-हासा ॥ १०८ ॥
यस्य समन्ताज्जिन- शिशिरांशोः
शिष्यक-साधु-ग्रह-विभवोऽभूत् ।
तीर्थमपि स्वं जनन-समुद्र-
त्रासित-सत्त्वोत्तरण- पथोऽग्रम् ॥१०९ ॥
यस्य च शुक्लं परमतपोऽग्नि-
र्ध्यानमनन्तं दुरितमधाक्षीत् ।
तं जिन-सिंहं कृतकरणीय
मल्लिमशल्यं शरणमितोऽस्मि ॥ ११० ॥
श्री मुनिसुव्रत जिन - स्तुति
अधिगत-मुनि-सुव्रत-स्थिति-
मुनि - वृषभो मुनिसुव्रतोऽनघः ।
मुनि - परिषदि निर्बभौ भवा-
नुडु - परिषत्परिवीत- सोमवत् ॥ १११ ॥
परिणत-शिखि-कण्ठ-रागया
कृत-मद-निग्रह-विग्रहाभया ।
तव जिन ! तपसः प्रसूतया
ग्रह परिवेष- रुचेव शोभितम् ॥ ११२ ॥
शशि-रुचि - शुचि-शुक्ल-लोहितं
सुरभितरं विरजो निजं वपुः ।
तव शिवमतिविस्मयं यते !
यदपि च वाङ्मनसीयमीहितम् ॥ ११३ ॥
स्थिति-जनन-निरोध-लक्षणं
चरमचरं च जगत् प्रतिक्षणम् ।
इति जिन ! सकलज्ञ - लाञ्छनं
वचनमिदं वदतांवरस्य ते ॥ ११४ ॥
दुरित - मल- कलङ्कमष्टकं
निरुपम-योग- बलेन निर्दहन् ।
अभवदभव-सौख्यवान् भवान्
भवतु ममापि भवोपशान्तये ॥ ११५ ॥
श्री नमिनाथ जिन - स्तुति
स्तुति: स्तोतुः साधोः कुशल- परिणामाय स तदा
भवेन्मा वा स्तुत्यः फलमपि ततस्तस्य च ।
किमेवं स्वाधीन्याज्जगति सुलभे श्रायस - पथे
स्तुयान्न त्वां विद्वान्सततमभिपूज्यं नांमि - जिनम् ॥ ११६ ॥
त्वया धीमन् ! ब्रह्म- प्रणिधि- मनसा जन्म-निगलं
समूलं निर्भिन्नं त्वमसि विदुषां मोक्ष - पदवी ।
त्वयि ज्ञान - ज्योतिर्विभव-किरणैर्भाति भगव-
न्नभूवन् खद्योता इव शुचिरवावन्यमतयः ॥ ११७ ॥
विधेयं वार्य चाऽनुभयमुभयं मिश्रमपि तद्-
विशेषैः प्रत्येकं नियम- विषयैश्चापरिमितैः ।
सदाऽन्योन्यापेक्षैः सकल- भुवन - ज्येष्ठ- गुरुणा
त्वया गीत तत्त्वं बहु-नय- विवक्षेतर - वशात् ॥ ११८ ॥
अहिंसा भूतानां जगति विदितं ब्रह्म परमं
न सा तत्राऽऽरम्भोऽस्त्यणुरपि च यत्राऽऽ श्रमविधौ ।
ततस्तत्सिद्ध्यर्थं परम- करुणो ग्रन्थमुभयं
भवानेवाऽत्याक्षीन्न च विकृत-वेषोपधि- रतः ॥११९ ॥
वपुर्भूषा- वेष- व्यवधि - रहितं शान्त- करणं
यतस्ते संचष्टे स्मर-शर- विषाऽऽतङ्क - विजयम् ।
विना भीमैः शस्त्रैरदय - हृदयाऽमर्ष - विलयं
ततस्त्वं निर्मोह: शरणमसि नः शान्ति-निलयः ॥ १२० ॥
श्री नेमिनाथ जिन - स्तुति
भगवानृषिः परम-योग-
दहन-हुत-कल्मषेन्धनः ।
ज्ञान- विपुल - किरणैः सकलं
प्रतिबुद्ध-कमलायतेक्षणा: ॥ १२१ ॥
हरिवंश-केतुरनवद्य-
विनय-दम-तीर्थ-नायकः ।
शील- जलधिरभवो विभव-
स्त्वमरिष्टनेमि - जिनकुञ्जरोऽजरः ॥१२२॥
त्रिदशेन्द्र-- मौलि-मणि-रत्न-
किरण- विसरोपचुम्बितम् ।
पाद-युगलममलं भवतो
विकसत्कुशेशय-दलाऽरुणोदरम् ॥१२३ ॥
नख-चन्द्र-रश्मि-कवचाऽति-
रुचिर-शिखराऽङ्गुलि-स्थलम् ।
स्वार्थ-नियत-मनसः सुधियः
प्रणमन्ति मन्त्र - मुखरा महर्षयः ॥ १२४ ॥
द्युतिमद्रथाङ्ग-रवि-बिम्ब-
किरण- जटिलांशुमण्डलः ।
नील- जलद - जल - राशि - वपुः
सह बन्धुभिर्गरुडकेतुरीश्वरः ॥१२५ ॥
हलभृच्च ते स्वजनभक्ति-
मुदित- हृदयौ जनेश्वरौ ।
धर्म-विनय-रसिकौ सुतरां
चरणाऽरविन्द-युगलं प्रणेमतुः ॥ १२६ ॥
ककुदं भुवः खचरयोषि-
दुषित - शिखरैरलङ्कृतः ।
मेघ-पटल-परिवीत-तट-
स्तव लक्षणानि लिखितानि वज्रिणा ॥ १२७ ॥
वहतीति तीर्थमृषिभिश्च
सततमभिगम्यतेऽद्य च ।
प्रीति - वितत-हृदयैः परितो
भृशमूर्जयन्त इति विश्रुतोऽचलः ॥ १२८ ॥
बहिरन्तरप्युभयथा च
करणमविघाति नाऽर्थकृत् ।
नाथ ! युगपदखिलं च सदा
त्वमिदं तलाऽऽमलकवद्विवेदिथ ॥१२९ ॥
अत एव ते बुध-नुतस्य चरित-गुणमद्भुतोदयम्।
न्याय-विहितमवधार्य जिने
त्वयि सुप्रसन्न - मनसः स्थिता वयम् ॥ १३० ॥
श्री पार्श्वनाथ जिन स्तुति
तमाल-नीलैः सधनुस्तडिद्गुणैः ।
प्रकीर्ण- भीमाऽशनि - वायु- वृष्टिभिः ।
बलाहकैर्वैरि-वशैरुपतो
महामना यो न चचाल योगतः ॥ १३१ ॥
बृहत्फणा - मण्डल- मण्डपेन
यं स्फुरत्तडित्पिङ्ग-रुचोपसर्गिणम् ।
जुगूह नागो धरणो धराधरं
विराग-संध्या-तडिदम्बुदो यथा ॥ १३२ ॥
स्व-योग-निस्त्रिंश-निशात- धारया
निशात्य यो दुर्जय-मोह-विद्विषम् ।
अवापदाऽऽर्हन्त्यमचित्यमद्भुतं
त्रिलोकपूजातिशयाऽऽस्पदं पदम् ॥ १३३ ॥
यमीश्वरं वीक्ष्य विधूत- कल्मषं
तपोधनास्तेऽपि तथा बुभूषवः ।
वनौकसः स्व- श्रम-बन्ध्य-बुद्धयः
शमोपदेशं शरणं प्रपेदिरे ॥ १३४ ॥
स सत्य-विद्या- तपसां प्रणायकः
समग्रधीरुग्रकुलाऽम्बरांशुमान् ।
मया सदा पार्श्वजिनः प्रणम्यते
विलीन - मिथ्यापथ-दृष्टि-विभ्रमः ॥ १३५ ॥
श्री महावीर जिन स्तुति
कीर्त्या भुवि भासि तया
वीर! त्वं गुण- समुत्थया भासितया ।
भासोडुस भाऽसितया
सोम इव व्योम्नि कुन्द-शोभासितया ॥ १३६ ॥
तव जिन ! शासन-विभवो
जयति कलावपि गुणानुशासन- विभवः ।
दोषकशासनविभवः
स्तुवन्ति प्रभा- कृशासनविभवः ॥१३७॥
अनवद्यः स्याद्वादस्तव
दृष्टेष्टाविरोधत: स्याद्वादः ।
इतरो न स्याद्वादो सद्वितय-
विरोधान्मुनीश्वराऽस्याद्वादः ॥ १३८ ॥
त्वमसि सुरासुर-महितो
ग्रन्थिकसत्त्वाऽऽशयप्रणामाऽमहितः ।
लोक-त्रय-परमहितो-
Sनावरणज्योतिरुज्ज्वलद्धाम- हितः ॥ १३९ ॥
सभ्यानामभिरुचितं
दधासि गुण-भूषणं श्रिया चारु- चितम् ।
मग्नं स्वस्यां रुचितं
जयसि च मृग-लाञ्छनं स्व- कान्त्या रुचितम् ॥ १४० ॥
त्वं जिन ! गत-मद-माय-
स्तव भावानां मुमुक्षु कामद! मायः ।
श्रेयान् श्रीमदमाय-
स्त्वया समादेशि सप्रयामदमायः १४१ ॥
गिरिभित्त्यवदानवतः
श्रीमत इव दन्तिनः स्त्रवद्दानवतः ॥
तव शम-वादानवतो
गतमूर्जितमपगत- प्रमादानवतः ॥ १४२ ॥
बहुगुण- सम्पदसकलं
परमतपि मधुर वचन - विन्यास- कलम् ।
नय-भक्तयवतंस-कलं
तव देव ! मतं समन्तभद्रं सकलम् ॥ १४३ ॥
रचियता - आचार्य समन्तभद्र स्वामी
hdjk.jpeg)
Comments
Post a Comment